Pierwsza wizyta trwa 50 minut i obejmuje pełną ocenę oraz przygotowanie planu terapii.

Wywiad. Pytam o dolegliwości, tryb pracy i aktywność fizyczną, dotychczasowe leczenie oraz o to, co konkretnie Cię niepokoi. U dzieci i nastolatków dodatkowo o tempo wzrostu i o to, kiedy zauważono asymetrię.

Ocena postawy. Oglądam sylwetkę z przodu, z tyłu i z boku, oceniam ustawienie miednicy, barków i łopatek, krzywizny kręgosłupa oraz ustawienie kończyn dolnych i stóp.

Test Adamsa. Skłon w przód z pomiarem rotacji tułowia. To podstawowe badanie przesiewowe w kierunku skoliozy, pozwala odróżnić skrzywienie strukturalne od postawy skoliotycznej.

Ocena ruchomości i siły. Zakresy ruchu, elastyczność, wytrzymałość mięśni posturalnych, kontrola ruchu.

Plan i ćwiczenia. Na koniec omawiam wynik badania i przekazuję zestaw ćwiczeń do wykonywania w domu.

Przygotowanie do wizyty: do rzetelnej oceny postawy konieczne jest rozebranie się do bielizny. Warto uprzedzić o tym dziecko przed wizytą. Zabierz posiadane zdjęcia RTG i opisy konsultacji ortopedycznych, jeśli takie są.

BSPTS, metoda barcelońska (Rigo Concept). W pracy ze skoliozą stosuję fizjoterapię specyficzną dla skolioz, opartą na trójpłaszczyznowej korekcji dobranej do konkretnego typu skrzywienia. Metody PSSE, do których należy BSPTS, są rekomendowane przez wytyczne SOSORT.

Indywidualne ćwiczenia korekcyjne. Przy pozostałych wadach postawy dobieram ćwiczenia do typu wady, wieku i możliwości pacjenta, zamiast korzystać z gotowych zestawów.

Trening siłowy i stabilizacja. Utrzymanie skorygowanej postawy wymaga wytrzymałości mięśni, a nie samej świadomości ustawienia ciała. To najczęściej pomijany element pracy nad postawą.

Praca nad ruchomością. Przywracanie zakresów ruchu w odcinku piersiowym, biodrach i klatce piersiowej, bez których korekcja jest fizycznie niemożliwa.

Korekcja w codziennych czynnościach. Przenoszenie skorygowanego ustawienia do siedzenia, chodzenia, pracy przy biurku i aktywności sportowej. To właśnie ten etap decyduje o trwałości efektu.

Edukacja i ergonomia. Organizacja stanowiska pracy, przerwy w siedzeniu, dobór plecaka u dzieci, dawka aktywności fizycznej w tygodniu.

Techniki manualne stosuję pomocniczo, przy ograniczeniach ruchomości lub dolegliwościach bólowych. Podstawą pozostaje aktywna praca pacjenta.

To decydujący element terapii, a nie dodatek do wizyt.

Efekt buduje się między wizytami. Na sesji uczymy się prawidłowego wzorca korekcji i weryfikujemy technikę. Utrwalenie następuje przez powtarzanie w domu. Bez tego kolejne wizyty w gabinecie nie przyniosą trwałej zmiany.

Krótko i codziennie, zamiast długo i rzadko. Kilkanaście minut dziennie działa lepiej niż jedna długa sesja w tygodniu. Program dopasowuję do realnego harmonogramu, bo plan, którego nie da się wykonać, jest bezużyteczny.

Najważniejsze jest to, co robisz przez pozostałe 23 godziny. Sama seria ćwiczeń nie zrównoważy ośmiu godzin w jednej pozycji. Dlatego uczę korekcji w czynnościach, które wykonujesz codziennie, oraz zwracam uwagę na regularne zmiany pozycji w ciągu dnia.

Ogólna aktywność fizyczna. Regularny ruch i trening siłowy są najlepiej udokumentowanym czynnikiem chroniącym układ ruchu przed dolegliwościami. Ćwiczenia korekcyjne ich nie zastąpią.

Kontrole. W skoliozie u dziecka w okresie wzrostu potrzebne są regularne wizyty kontrolne, bo skrzywienie może postępować właśnie wtedy. U dorosłych zwykle wystarczy kontrola co kilka miesięcy, aby zweryfikować technikę i zaktualizować plan.

Nawrót nie oznacza porażki. Postawa to nawyk ruchowy, a nawyki wymagają podtrzymywania. Jeśli po zakończeniu terapii aktywność spada, sylwetka zwykle wraca do wcześniejszego wzorca. Celem jest więc doprowadzenie do momentu, w którym samodzielnie utrzymujesz efekt.

Czy skoliozę można wyleczyć ćwiczeniami?
Skoliozy idiopatycznej nie da się całkowicie usunąć ćwiczeniami. Ćwiczenia specyficzne PSSE mogą natomiast zatrzymać progresję, zmniejszyć kąt skrzywienia i poprawić wygląd sylwetki, a dowody są najmocniejsze u dzieci i nastolatków w okresie wzrostu. Przy większych skrzywieniach postępowaniem z wyboru jest połączenie ćwiczeń z gorsetem ortopedycznym.

Jak długo trwa terapia?
Zależy od rodzaju i zaawansowania wady. Przy typowych wadach postawy u dorosłych pierwsze zmiany są odczuwalne po kilku tygodniach systematycznych ćwiczeń. W skoliozie u dziecka terapię prowadzi się do zakończenia wzrostu kostnego, bo to okres największego ryzyka progresji.

Jak często powinny odbywać się wizyty?
Na początku zwykle co tydzień lub co dwa tygodnie, do momentu opanowania techniki ćwiczeń. Potem częstotliwość maleje i przechodzimy do wizyt kontrolnych. Więcej wizyt nie zastępuje regularnych ćwiczeń własnych.

Czy w wieku dorosłym można jeszcze poprawić postawę?
Tak. U dorosłych nie zmienimy ukształtowania kości, ale można istotnie poprawić ruchomość, siłę mięśni posturalnych, kontrolę ustawienia ciała i zmniejszyć dolegliwości bólowe.

Czy garbienie się na pewno powoduje ból pleców?
To bardziej złożone, niż sugerują popularne przekazy. Badania nie potwierdzają prostej zależności „krzywa postawa równa się ból". Większe znaczenie mają siła i wytrzymałość mięśni, zakres ruchu, poziom aktywności oraz to, czy zmieniasz pozycję w ciągu dnia. Dlatego pracuję nad sprawnością i wydolnością, a nie wyłącznie nad wyglądem sylwetki.

Czy potrzebuję zdjęcia RTG?
Nie do konsultacji. Badanie kliniczne wraz z testem Adamsa pozwala ocenić, czy istnieją wskazania do diagnostyki obrazowej. Jeśli są, kieruję do lekarza. Przy potwierdzonej skoliozie zdjęcie RTG jest natomiast konieczne do określenia kąta Cobba i zaplanowania leczenia.

Czy potrzebuję skierowania?
Nie, na wizytę prywatną umówisz się bezpośrednio. Przy podejrzeniu skoliozy lub innej istotnej patologii współpracuję z lekarzem ortopedą.