Pierwsza wizyta trwa 50 minut i jest spokojna, dostosowana do rytmu dziecka.

Wywiad. Pytamy o przebieg ciąży i porodu, wiek ciążowy, dotychczasowy rozwój, karmienie, sen i o to, co konkretnie Państwa niepokoi.

Ocena. Obserwujemy spontaniczną aktywność dziecka, jakość i symetrię ruchu, napięcie mięśniowe, zakresy ruchu w szyi i kończynach oraz ustawienie główki. Badamy także biodra, bo asymetria ułożeniowa i kręcz szyi bywają związane z dysplazją.

Terapia. Rozpoczynamy podczas tej samej wizyty, technikami dobranymi do wieku i możliwości dziecka.

Instruktaż dla rodziców. To najważniejsza część. Pokazujemy, jak nosić, układać, przewijać i bawić się z dzieckiem tak, aby wspierać jego rozwój między wizytami. Dziecko spędza z Państwem cały tydzień, a z nami niecałą godzinę.

Warto zabrać: książeczkę zdrowia dziecka, wyniki badań i opisy konsultacji lekarskich, pieluchę na zmianę oraz coś do nakarmienia dziecka. Najlepiej przyjść po karmieniu, w porze, w której maluch zwykle jest wyspany.

Terapia neurorozwojowa (NDT-Bobath). Prowadzenie dziecka przez prawidłowe wzorce ruchu, wspieranie kolejnych etapów rozwoju, praca nad symetrią i kontrolą postawy.

Praca nad napięciem mięśniowym. Delikatne techniki obniżające napięcie wzmożone lub aktywizujące przy obniżonym, dostosowane do reakcji dziecka.

Ćwiczenia zakresu ruchu. Szczególnie istotne przy kręczu szyi, gdzie wczesne rozpoczęcie decyduje o wyniku.

Pozycjonowanie i tummy time. Nauka układania dziecka i systematycznej zabawy na brzuszku. WHO zaleca łącznie co najmniej 30 minut dziennie u niemowląt, które jeszcze się nie przemieszczają, w krótkich sesjach, pod nadzorem. Przeglądy badań wiążą tummy time z lepszym rozwojem motoryki dużej i mniejszym ryzykiem spłaszczenia potylicy.

Edukacja rodziców. Codzienna pielęgnacja, noszenie, ergonomia, plan ćwiczeń do domu.

Nie stosujemy manipulacji kręgosłupa u niemowląt. To techniki, których bezpieczeństwo w tej grupie wiekowej nie zostało wykazane, a międzynarodowe towarzystwa fizjoterapeutyczne odradzają ich stosowanie u dzieci.

Fizjoterapia niemowlęca prowadzona łagodnymi technikami jest bezpieczna. Warto jednak wiedzieć, co robimy, żeby taka pozostała.

Nie stosujemy manipulacji kręgosłupa. Opisane w literaturze poważne zdarzenia niepożądane u niemowląt dotyczą niemal wyłącznie manipulacji o dużej prędkości (tak zwanych HVLA), a nie łagodnych mobilizacji, pozycjonowania czy terapii neurorozwojowej. Po analizie zleconej przez władze stanu Wiktoria w Australii (2019) wprowadzono tam ograniczenia w stosowaniu manipulacji u małych dzieci. Wspólne stanowisko międzynarodowych towarzystw fizjoterapii manualnej z 2024 roku również odradza te techniki u dzieci.

Zawsze różnicujemy przyczynę. Największym realnym ryzykiem nie jest sama terapia, lecz przeoczenie choroby wymagającej leczenia. Nie każdy kręcz szyi jest kręczem mięśniowym. W jednej z serii 288 dzieci z kręczem 18% miało przyczynę inną niż mięśniowa, w tym neurologiczną. Dlatego jeśli obraz nie pasuje do typowego kręczu mięśniowego lub nie ma poprawy mimo terapii, kierujemy do lekarza zamiast kontynuować ćwiczenia.

Sygnały, przy których kierujemy do lekarza: brak wyczuwalnego napięcia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego przy widocznym przechyleniu główki, zmiana strony kręczu, objawy neurologiczne, zaburzenia połykania lub oddychania, brak przyrostu masy ciała, nieprawidłowe ustawienie lub ruchy gałek ocznych, utrata umiejętności, które dziecko już zdobyło, oraz nagły kręcz u dziecka, które wcześniej go nie miało.

Terapia nie powinna być bolesna. Niemowlę może protestować, bo nie lubi zmiany pozycji, przerwania zabawy czy nowego otoczenia, i to jest normalne. Płacz z bólu normalny nie jest. Prosimy o sygnalizowanie wszystkiego, co budzi Państwa niepokój, a intensywność dostosujemy na bieżąco.

Od kiedy można rozpocząć terapię?
Od pierwszych tygodni życia, jeśli są wskazania. Przy kręczu szyi mięśniowym czas ma realne znaczenie: w obserwacji długoterminowej u dzieci, u których terapię rozpoczęto przed 3. miesiącem życia, wynik dobry lub bardzo dobry uzyskano u ponad 90%, bez konieczności operacji. W grupie rozpoczynającej później odsetek dzieci wymagających zabiegu był istotnie wyższy.

Czy dziecko będzie płakać?
Może protestować, zwłaszcza gdy jest zmęczone lub głodne. Techniki są łagodne, a terapię przerywamy, gdy dziecko wyraźnie tego potrzebuje. Warto umówić wizytę w porze, w której maluch zwykle jest najbardziej wypoczęty.

Jak często odbywają się wizyty?
Zwykle raz w tygodniu lub co dwa tygodnie, w zależności od problemu. Częstotliwość ustalamy po pierwszej ocenie. Kluczowe jest to, co dzieje się w domu między wizytami.

Czy rodzice uczą się ćwiczeń?
Tak, to podstawa terapii niemowlęcej. Bez codziennej pracy w domu efekt samych wizyt jest ograniczony.

Moje dziecko jeszcze nie siada, czy to opóźnienie?
Niekoniecznie. Normy rozwojowe WHO podają szerokie okna czasowe, na przykład samodzielne siadanie mieści się w przedziale od około 4. do 9. miesiąca, a samodzielne chodzenie od 8. do 18. miesiąca. Niepokojące jest przekroczenie górnej granicy, wyraźna asymetria lub utrata umiejętności, które dziecko już opanowało.

Czy potrzebuję skierowania?
Nie. Na wizytę prywatną umówią się Państwo bezpośrednio.