Małgorzata Mleko

Pierwsza konsultacja u Małgorzaty Mleko trwa od 60 do 90 minut - nie jest to krótkie spotkanie zakończone gotowym jadłospisem. Podczas wywiadu omawiam historię chorób, dotychczasowe próby zmiany żywienia, przyjmowane leki i suplementy, jakość snu, poziom stresu oraz aktywność fizyczną.

Analizuję wyniki badań z ostatnich sześciu miesięcy - morfologię, lipidogram, glukozę i insulinę na czczo z wyliczeniem HOMA-IR, profil tarczycowy oraz badania kierunkowe pod konkretną diagnozę.

Po wywiadzie wspólnie ustalamy realistyczne cele zdrowotne i metaboliczne, a następnie przygotowuję plan żywieniowy dopasowany do Twojej diagnozy, preferencji smakowych, budżetu i ilości czasu, jakim dysponujesz na gotowanie.

Pierwsza wizyta kontrolna odbywa się zwykle po trzech-czterech tygodniach, kolejne co cztery-sześć tygodni. Nie narzucam częstotliwości wizyt - tempo i rytm pracy dostosowuję do potrzeb i zasobów psychoenergetycznych każdej pacjentki.

Przyjmuję w gabinecie Miejsce Zdrowia w Krakowie w środy oraz online.

Co warto przygotować przed wizytą

Żeby pierwsze spotkanie było maksymalnie wartościowe, przygotuj kilka rzeczy z wyprzedzeniem:

• Aktualne wyniki badań krwi z ostatnich sześciu miesięcy - papierowe lub elektroniczne - łącznie z badaniami obrazowymi i wypisami szpitalnymi, jeśli takie posiadasz.
• Listę przyjmowanych leków i suplementów wraz z dawkami i godzinami - ma to znaczenie m.in. dla wchłaniania lewotyroksyny czy metforminy.
• Dziennik żywieniowy z 5-7 dni - zapisuj nie tylko co jesz, ale też o której godzinie, w jakim kontekście emocjonalnym i jak czujesz się po posiłku.
• Pomiary z domu - obwód talii, bioder oraz aktualną masę ciała, jeśli masz taką możliwość.
• Listę pytań - nawet te, które wydają Ci się banalne.

Pracuję głównie z kobietami w wieku 25-45 lat, które trafiają do mnie najczęściej z konkretną diagnozą i historią leczenia w kilku gabinetach. Wspieram pacjentki z:

• insulinoopornością i hiperinsulinemią,
• PCOS (zespołem policystycznych jajników),
• endometriozą - również jako uczestniczki grupy EndoKraków,
• chorobą Hashimoto i niedoczynnością tarczycy,
• niedokrwistością z niedoboru żelaza,
• trądzikiem hormonalnym,
• niepłodnością oraz po nieudanych próbach in vitro.

Prowadzę kobiety przez ciążę, połóg i laktację, a także pomagam rodzicom uporządkować żywienie dziecka po roku życia.

Druga grupa to pacjentki, u których waga jest tylko wierzchołkiem góry lodowej - nadwaga, otyłość, niedowaga, jedzenie pod wpływem emocji, kompulsywne objadanie, efekt jojo po kolejnej diecie.

Mówię o tym wprost: jeśli czujesz, że relacja z jedzeniem przestała być Twoją sprzymierzeńcem, to dobry moment na konsultację dietetyczną w Krakowie lub online.

Wykształcenie mgr Małgorzaty Mleko:

● Probiotykoterapia jako wsparcie terapii chorób metabolicznych, autoimmunologicznych,
jelitowych i psychiatrycznych. Co mówią badania? - Dietomedica (09.2025)
● IX Ogólnopolska Konferencja PAD "Psychika a dietetyka" - Eletive Sp.z. o.o (IV 2025)
● Dieta a endometrioza. Kluczowe elementy w zmniejszaniu objawów bólowych -
Dietomedica (01.2024)
● Konferencja "Psychodietetyka - fakty i mity" - Instytut Psychodietetyki (12.2023)
● Hipoglikemia reaktywna - postępowanie dietetyczne - Warsztat Nauki
(11.2022)
● Rola psychodietetyka w insulinooporności u pacjentów objadających się -
Rymkiewicz System Academy (07.2022)
● Żywienie i suplementacja w zespole policystycznych jajników - Dietomedica
(02.2022)
● Insulinooporność: podejście holistyczne - konferencja naukowa - Fundacja
Insulinooporność (05.2022)
● School of Insulinresistance Therapy - SOIT - Fundacja Insulinooporność
(12.2020)
● Jak pracować nad motywacją klienta korzystając z narzędzi dialogu
motywującego? - Instytut Psychodietetyki (10.2020)
● Dieta w chorobie Hashimoto. Co pomaga w świetle badań? - Dietomedica
(04.2020)
● Insulinooporność okiem dietetyka. Co pomaga w świetle badań -
Dietomedica (12.2019)
● Psychodietetyka w praktyce - Dietetyczne Kursy (04.2019)
● Czym jest SIBO? Jak go diagnozować, leczyć i zapobiegać nawrotom? -
Dietomedica (03.2019)
● Diagnostyka dla dietetyka - Kursy Dla Dietetyków (07.2018)

● Psychologia dla dietetyka - Dbam o Cud (02.- 05.2018)
● Pacjent z insulinoopornością w gabinecie dietetyka - Kcalmar.pro (11.2017)
● Zespół jelita drażliwego - diagnostyka i dietoterapia - Kcalmar.pro (11.2017)
● Praktyczne zalecenia żywieniowe w chorobach tarczycy - Kcalmar.pro
(11.2017)
● Diet coaching - eMBe Magdalena Bugaj (11.2016)
● Dieta w profilaktyce nowotworów - Wieczór z Dietetykiem (05.2016)
● Wpływ diety na stan cery - Wieczór z Dietetykiem (03.2016)
● Dieta kobiet w ciąży i małego dziecka - Akademia Szkoleń Dietetyki i
Dietoterapii KM Dietetica (03.2016)
● Kompulsywne objadanie się, nadwaga i otyłość - CTZO (11.2015)
● Konferencja "Żywienie - zdrowie i choroby" - Wrocławskie Centrum Kongresowe
(11.2014)
● Żywienie w chorobach tarczycy - Instytut Psychodietetyki (10.2014)
● Kurs psychodietetyki - Instytut Dietetyki i Promocji Zdrowia (10.2014)

‍

Co najmniej 80% utraconej w diecie redukcyjnej masy ciała wraca w ciągu pięciu lat, jeśli nie pracujemy z nawykami i emocjami. Dlatego jako psychodietetyk nie poprzestaję na jadłospisie - pracuję z mechanizmem, który napędza jedzenie emocjonalne.

Stres aktywuje oś podwzgórze-przysadka-nadnercza i podnosi kortyzol, a ten wzmacnia łaknienie na produkty słodkie i tłuste. Układ nagrody mózgu uczy się, że jedzenie szybko wycisza napięcie. Tak powstaje pętla, której nie rozetnie sama dieta.

W pracy z jedzeniem emocjonalnym i kompulsjami stosuję dialog motywujący Millera i Rollnicka - cztery procesy: budowanie relacji, ogniskowanie, wydobywanie własnej motywacji i planowanie. Dzięki niemu pacjentka sama formułuje powody zmiany, zamiast słyszeć "musisz" od dietetyka.

Sięgam też po elementy uważnego jedzenia (mindful eating), które pomagają odróżnić głód fizjologiczny od emocjonalnego, rozpoznawać sygnały sytości i zwalniać tempo posiłku. Często rozmawiamy o przekonaniach typu „złamałam dietę, więc dzień zmarnowany" - takie myślenie zerojedynkowe podtrzymuje efekt jojo.

Gdy widzę kryteria zaburzenia odżywiania - objadania, prowokowanych wymiotów, ortoreksji - kieruję pacjentkę do psychoterapeuty lub psychiatry i pracuję równolegle. Nie jestem psychoterapeutką - jestem psychodietetykiem, który łączy wiedzę żywieniową z narzędziami pracy nad relacją z jedzeniem.

‍

Insulinooporność - moje podejście

W pracy z insulinoopornością nie wręczam jednego uniwersalnego jadłospisu, bo HOMA-IR powyżej 2,5 ma różne podłoże u kobiety z PCOS, u kobiety w okresie okołomenopauzalnym i u osoby po przewlekłym stresie.

Dietoterapię opieram na trzech filarach:

• niskim ładunku glikemicznym pojedynczego posiłku (zwykle ŁG poniżej 10 na porcję),
• regularności 4-5 posiłków co 3-4 godziny,
• odpowiednim łączeniu makroskładników - białka i tłuszcze spowalniają wchłanianie glukozy i wyraźnie obniżają poposiłkowe wyrzuty insuliny.

Drugi obszar to składniki, które w literaturze realnie wspierają sygnalizację insulinową. Wytyczne wskazują na rolę mio-inozytolu jako wtórnego przekaźnika szlaku insulinowego, magnezu jako kofaktora autofosforylacji receptora insuliny oraz witaminy D3 w pracy komórek beta trzustki - w Polsce niedobór 25(OH)D dotyczy około 90% dorosłych. Decyzje o suplementacji i konkretnych dawkach pacjentka podejmuje wspólnie z lekarzem prowadzącym, na podstawie aktualnych badań.

Trzeci filar bywa pomijany przez pacjentki, a decyduje o tempie efektów: sen i stres. Skrócenie snu poniżej sześciu godzin obniża insulinowrażliwość niezależnie od diety.

Pierwsze zmiany w samopoczuciu zwykle widać po 3-4 tygodniach, normalizację HOMA-IR realnie osiąga się w ciągu 3-6 miesięcy konsekwentnej pracy.

Dietoterapia PCOS

Insulinooporność występuje u 50-70% kobiet z zespołem policystycznych jajników, niezależnie od BMI - również w szczupłym fenotypie PCOS.

To kluczowy mechanizm: hiperinsulinemia hamuje syntezę SHBG w wątrobie, przez co rośnie frakcja wolnego testosteronu i nasila się hiperandrogenizm - trądzik, hirsutyzm, łysienie androgenowe oraz brak owulacji. Międzynarodowe wytyczne z 2023 roku jednoznacznie stawiają zmianę stylu życia jako pierwszą linię leczenia, przed farmakoterapią.

W pracy łączę dietę o niskim indeksie glikemicznym, model śródziemnomorski i edukację o regularności cyklu. W badaniach 24-tygodniowych dieta o niskim IG zwiększała SHBG, obniżała wolny testosteron i przywracała regularne miesiączki u znacznej części pacjentek.

Redukcja masy ciała o 5-10% u kobiet z nadwagą realnie poprawia owulację i szanse na ciążę - czasem wystarczy spadek o 2-5%. W wytycznych pojawia się także mio-inozytol w fizjologicznym stosunku 40:1 do D-chiro-inozytolu - decyzję o suplementacji pacjentka podejmuje z lekarzem prowadzącym.

Pracę z PCOS traktuję długoterminowo - pierwsze efekty metaboliczne widać po 8-12 tygodniach, a powrót owulacji może wymagać 4-6 miesięcy konsekwentnej dietoterapii. Współpracuję także z pacjentkami w trakcie procedury in vitro oraz w pierwszym trymestrze ciąży.

Endometrioza i żywienie

Endometrioza to obszar, któremu poświęcam najwięcej czasu zawodowego - prowadzę grupę wsparcia EndoKrakówi pracuję z kobietami zmagającymi się z przewlekłym bólem miednicy, dyspareunią i niepłodnością.

Endometrioza jest przewlekłą chorobą zapalną estrogenozależną, w której podwyższone są markery zapalne jak CRP, IL-6 i TNF-α - zarówno w surowicy, jak i w płynie otrzewnowym. To dlatego dieta, która realnie obniża stan zapalny, ma znaczenie kliniczne, a nie tylko marketingowe.

Protokół opieram na czterech filarach:

• Kwasy omega-3 EPA i DHA - w syntezie prostaglandyn konkurują z kwasem arachidonowym, przesuwając reakcję ku formom wygaszającym zapalenie.
• Dieta śródziemnomorska - w badaniach klinicznych po trzech miesiącach pacjentki raportowały zmniejszenie dyspareunii, przewlekłego bólu miednicy i dyschezji.
• Błonnik rozpuszczalny i wsparcie mikrobioty - estrobolom jelitowy reguluje krążenie jelitowo-wątrobowe estrogenów, co ma znaczenie w chorobie estrogenozależnej.
• Indywidualna ocena tolerancji glutenu i nabiału - dane są niejednoznaczne i wymagają próby eliminacji 8-12 tygodni z monitorowaniem objawów.

Nie obiecuję cudów. U części pacjentek konsekwentna praca dietetyczna może realnie zmniejszyć nasilenie objawów - tempo i skala efektu są bardzo indywidualne.

Hashimoto i tarczyca

W chorobie Hashimoto dietoterapia nie zastąpi lewotyroksyny, ale może wpływać na samopoczucie, profil przeciwciał anty-TPO i jakość konwersji T4 do T3.

Pracę rozpoczynam od pełnej diagnostyki: TSH, fT3, fT4, anty-TPO, anty-TG, ferrytyna, 25(OH)D, witamina B12, lipidogram. Optymalna ferrytyna u kobiet z niedoczynnością powinna mieścić się w przedziale 50-70 ng/ml - poniżej tej wartości objawy hipotyreozy często utrzymują się mimo prawidłowego TSH.

W literaturze omawia się rolę selenu jako kofaktora dejodynazy konwertującej T4 do aktywnego T3 - meta-analizy pokazują, że selenometionina może obniżać anty-TPO już po 3 miesiącach. Witamina D3, której niedobór dotyczy około 80% pacjentek z Hashimoto, moduluje równowagę immunologiczną. Cynk wspiera konwersję T4-T3, a żelazo jest niezbędne dla peroksydazy tarczycowej. Decyzje o suplementacji podejmujemy zawsze z lekarzem prowadzącym, na podstawie wyników badań.

W kwestii glutenu i jodu zachowuję powściągliwość: dietę bezglutenową rekomenduję przy współistniejącej celiakii lub potwierdzonej nietolerancji, jod - zawsze w granicach norm, bo nadmiar nasila autoimmunizację.

Pacjentkom przypominam też o tym, co najczęściej obniża wchłanianie lewotyroksyny: kawa pita zaraz po leku zmniejsza absorpcję o około 30%, podobnie wapń i żelazo wymagają minimum 4 godzin odstępu, a Euthyrox przyjmuje się 30-60 minut przed posiłkiem na czczo.

Publikacje

Artykuły edukacyjne pisane przez Małgorzatę Mleko:

• ‍Tężyczka - kompletny przewodnik dietetyczny.

‍